Bab Yang Pertama - muka 11


… Ujung mencampuri hal-hal suku Seri Melenggang Tok Budi dalam suatu ikatan yang berperlembagaan bernama “Bersembilan Ke Hilir” dan mengaku bahawa daerah darat ke hilir menjadi milik tiga suku dengan empat tuan, yaitu Dato’ Mendelika bagi suku Seri Melenggang Empat Ibu, Datuk Maharaja Inda bagi suku Tanah Datar, Dato’ Ngiang bagi suku Mungkal dan Dato’ Dagang bagi suku Seri Melenggang Minangkabau; dan seorang Lembaga lagi bagi suku Seri Melenggang (1): demikianlah asalnya kejadian ikatan yang menambahkan teguh lagi kedudukan peneroka-peneroka asal itu. Maka pada mula-mulanya “Ikatan Bersembilan” ini, mengikut keterangan Hervey ahli-ahlinya ialah keturunan daripada sembilan orang ibu dalam tiga perut suku Mungkal dan dua dalam Tanah Datar. Kenyataan ini tidaklah bersesuaian jika hendak dijadikan alasan yang kuat, kerana dalam suku Mungkal Darat hanya dua perut sahaja, bukan tiga.

          Mengikut cerita mulut bahawa perkataan “bersembilan” itu asalnya ialah mengambil sempena daripada sembilan orang panglima, yaitu daripada Dato’ Mendelika – (1) Johan Pahlawan, (2) Genta Daun; daripada Dato’ Ngiang – (3) Raja Limada, (4) Raja Nang Setia, (5) Panglima Dalam, daripada Dato’ Maharaja Inda – (6) Genta di Langit, (7) Memperang Setia, (8) Panglima Jaya; dan daripada Dato’ Dagang – (9) Panglima Bongsu, yang mengepalakan suatu angkatan perang membantu Dato’ Kelana kawal melawan serangan Rawa terhadap Sungai Ujung dalam tahun 1820 M. Maka kenyataan ini jika dipandang dari segi sejarah tiadalah munasabah, kerana peperangan Rawa berlakunya adalah jauh terkemudian daripada masa perikatan yang tersebut ditubuhkan.

       Ada pun di sebalik perpaduan suku-suku ini adalah berlaku halangan terhadap kemajuan suku-suku yang lain. Dato’ Syahbandar, orang besar waris Rembau lantikan Seri Maharaja Johor, keadaannya seperti kebesaran yang dipegang oleh Syahbandar, orang besar waris Sungai Ujung itu telah hilang kuasanya. Maka akan gelaran Penghulu Dagang yang asalnya konon disandang oleh seorang orang besar dari…

(1) Lembaga Seri Melenggang sekarang bukanlah keturunan Tok Budi, melainkan ialah daripada cawangan “Seri Melenggang Empat Ibu.”

Ulasan